Volschenk se ‘Elke dogter het ’n ma’: fiktief tog funksioneel

Die Afrika-waarde van Ubuntu behels dat ons slegs mens is deur ander mense. Dit maak dus sin dat ’n selfondekkingsreis nie een van isolasie is nie, maar dat dit eerder in nabye kontak (en konflik) met ander plaasvind. Madeleine Volschenk se debuut-roman, Elke dogter het ’n ma, illustreer suksesvol so ’n rit.

Daar is al wyd en syd oor die effek van afskuwelike geskiedkundige gebeure, soos Apartheid en die Holocaust, geskryf. Tog, omdat Volschenk haar aandag op die fiktiewe, eksentrieke Verster familie fokus, is hierdie aanslag verfrissend.

Destyds het Apartheidswetgewing dit onmoontlik gemaak dat gemengde paartjies soos Jaap en Mona in Suid- Afrika kon woon en trou. Hulle het toe hul families agter gelaat en na Italië geïmmigreer. Dit is hier waar hulle hul gay seun, Janse, grootgemaak het. Alhoewel Suid-Afrika vir talle hel was, was dit ook ’n veilige hawe vir Nederlandse Jode, soos vir die tweelingsusters Els en Gep, teen die Nazis se vervolging van die Jode. Laasgenoemde maak later Suid-Afrika haar tuiste, maar Els keer terug Nederland toe.

Intussen is dit Oktober 2007. Bibi Verster se lewe hang in skerwe: sy het haar verlowing verbreek, haar studies vir die tweede maal gestaak, haar hare kort geknip en swart gekleur, en nou gaan sy sak en pak Europa toe om verlangse familie (Janse, haar ouma se broerskind en Els, haar oumagrootjie se suster) te gaan opspoor. Hieroor is haar Suid-Afrikanse familie skepties, tog soos in vele ander families, is hulle te bang om haar besluit te bevraagteken.

Bibi se besluit om Suid-Afrika te verlaat dien in haar en haar familie se lewens as die katalisator vir verandering. Volschenk vertel nie net die leser van hierdie veranderinge nie, maar deur haar puik gebruik van beskrywende woorde en kleur is mens deel van Bibi se tog.

Verder is dit duidelik dat Volschenk haar huiswerk gedoen het om hierdie fiktiewe roman geloofwaardig te laat klink. Geskiedkundige datums in die roman stem ooreen met feite, en die gesprekke tussen Bibi en Els wat deels in Nederlands gevoer word, klink oortuigend.

‘Elke dogter het ’n ma’ fokus op ’n familie met ’n ryke geskiedenis. Om voort te gaan moet elk van hulle op een of ander manier tog hulself losmaak van die verlede. Lewe, dood, aanvaarding en sibbe wat slegs deur enkeles gesien kan word is van die ander sub-temas wat in die roman aangespreek word. Hierdie boek word sterk aanbeveel vir lesers wat in meer as net die wit en swart belangstel.

  • Die skrywer Madeleine Volschenk se ‘Elke dogter het ’n ma’ was tweede in die seksie vir debuutwerk in NB uitgewers se Groot Afrikaanse Romanwedstryd van 2012. 
Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s